لایف رفت و تجهیزات جانبی
خرید لایف رفت (Liferaft)؛ تجهیزات نجات و ایمنی دریایی استاندارد
لایف رفت (Liferaft) یا قایق نجات بادی، یکی از حیاتیترین تجهیزات ایمنی در شناورهای تجاری، مسافربری و تفریحی است. در شرایط اضطراری که نیاز به ترک سریع شناور (Abandon Ship) وجود دارد، لایف رفت به عنوان آخرین خط دفاعی برای حفظ جان خدمه و مسافران عمل میکند. تمامی محصولات ارائه شده در این دستهبندی، با رعایت دقیقترین استانداردهای بینالمللی دریایی از جمله SOLAS (ایمنی جان اشخاص در دریا) و تاییدیههای موسسات ردهبندی معتبر عرضه میشوند.
انواع لایف رفت بر اساس مکانیزم آزادسازی و کاربرد
انتخاب نوع صحیح Liferaft بستگی به نوع شناور، منطقه عملیاتی و تعداد پرسنل دارد. لایف رفتها از نظر مکانیزم به کارگیری به دو دسته اصلی تقسیم میشوند:
۱. لایف رفتهای پرتابی (Throw-overboard Liferafts)
این نوع قایقهای نجات بادی برای استفاده در انواع کشتیهای تجاری، مسافربری و شناورهای فراساحلی طراحی شدهاند. عملکرد آنها به این صورت است که کپسول حاوی لایف رفت مستقیماً به داخل آب پرتاب شده و با کشیدن طناب نقاله (Painter Line)، سیستم گاز CO2/N2 فعال و قایق در عرض چند ثانیه باد میشود.
۲. لایف رفتهای قابل راهاندازی با دیویت (Davit-launched Liferafts)
این مدلها پیش از قرار گرفتن روی آب، در سطح عرشه توسط جرثقیل مخصوص (Davit) باد شده و مسافران سوار آن میشوند؛ سپس به آرامی روی آب فرود میآیند. این سیستم عمدتاً در کشتیهای مسافربری و کروز (Ro-Ro) کاربرد دارد تا تخلیه افراد ناتوان یا مجروح با بالاترین ضریب ایمنی انجام شود.
مشخصات فنی و استانداردهای الزامی در Liferaft
برای خرید لایف رفت، توجه به مشخصات فنی و استانداردهای ساخت الزامی است. یک لایف رفت استاندارد باید دارای ویژگیهای زیر باشد:
- استاندارد SOLAS و MED: تاییدیه سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO) برای تضمین عملکرد در سختترین شرایط جوی و دریایی.
- ظرفیت (Capacity): لایف رفتها در ظرفیتهای متنوعی از ۴ نفره تا بیش از ۱۰۰ نفره طراحی میشوند.
- بستههای بقا (Survival Packs): شامل پکهای A-Pack (برای سفرهای اقیانوسی و نامحدود) و B-Pack (برای سفرهای ساحلی و کوتاهمدت) که حاوی جیره غذایی، آب، لوازم کمکهای اولیه، فلر (منور) و تجهیزات سیگنالینگ هستند.
- متریال ساخت: استفاده از پارچههای لاستیکی چندلایه یا پلیاورتان با مقاومت بالا در برابر اشعه UV، شرایط خورنده آب شور و تغییرات شدید دمایی.
راهنمای خرید لایف رفت؛ چه فاکتورهایی را در نظر بگیریم؟
هنگام خرید Liferaft، ارزیابی دقیق نیازهای شناور ضروری است. پیشنهاد میشود موارد زیر را بررسی کنید:
- محدوده عملیاتی شناور: آیا شناور در آبهای بینالمللی تردد دارد یا آبهای داخلی؟ این موضوع نوع بسته بقا (A-Pack یا B-Pack) را تعیین میکند.
- ظرفیت مورد نیاز: مجموع ظرفیت لایف رفتها باید پاسخگوی حداقل ۱۰۰٪ تا ۱۵۰٪ کل افراد حاضر در شناور (بر اساس قوانین پرچم و نوع کشتی) باشد.
- نوع محفظه (Container): محفظههای فایبرگلاس (GRP) برای نصب روی عرشه (استوانهای یا مسطح) و محفظههای برزنتی (Valise) برای نگهداری در فضاهای سرپوشیده شناورهای تفریحی.
نگهداری و سرویس دورهای لایف رفت (Liferaft Servicing)
بر اساس الزامات IMO و SOLAS، تمامی لایف رفتها باید به صورت سالانه (یا در برخی موارد هر ۳۰ ماه یکبار برای مدلهای Extended Service) توسط ایستگاههای سرویس مجاز و تایید شده بازرسی شوند. در این سرویسها تست فشار، بررسی تاریخ انقضای جیرههای غذایی و منورها، و تست عملکرد سیستم آزادسازی هیدرو استاتیک (HRU) انجام میگیرد.
قیمت لایف رفت و عوامل موثر بر آن
قیمت لایف رفت به فاکتورهای متعددی بستگی دارد. برند سازنده، ظرفیت (تعداد نفرات)، نوع مکانیزم (پرتابی یا دیویت)، نوع استاندارد (SOLAS یا Non-SOLAS) و نوع پک بقا (A یا B) تعیینکننده قیمت نهایی این تجهیزات هستند. ما در شرکت آرتان الکترونیک مانا تلاش کردهایم تا با ارائه برندهای معتبر جهانی، بهترین تعادل را میان قیمت و بالاترین سطح ایمنی فراهم آوریم.
سوالات متداول
تفاوت لایف رفت SOLAS با لایف رفتهای تفریحی (ISO/Non-SOLAS) چیست؟
لایف رفتهای SOLAS برای شناورهای تجاری و شرایط سخت اقیانوسی طراحی شدهاند و الزامات بسیار سختگیرانهای در زمینه تجهیزات بقا، پایداری در طوفان و متریال دارند. مدلهای ISO یا تفریحی سبکتر بوده و برای قایقهای کوچک در آبهای نزدیک به ساحل استفاده میشوند.
عمر مفید یک Liferaft چقدر است؟
در صورت انجام منظم سرویسهای دورهای در ایستگاههای مجاز و نگهداری صحیح، یک لایف رفت میتواند بین ۱۵ تا ۲۰ سال عمر مفید داشته باشد؛ هرچند این زمان بسته به تاییدیه سازنده و وضعیت بدنه در زمان بازرسی متغیر است.
واحد رهاساز هیدرواستاتیک (HRU) در لایف رفت چه وظیفهای دارد؟
سیستم HRU مکانیزمی است که در صورت غرق شدن سریع کشتی، با رسیدن به عمق ۱.۵ تا ۴ متری زیر آب به صورت خودکار فعال شده و لایف رفت را از عرشه آزاد میکند تا به سطح آب بیاید و باد شود.